Ze statystyk wynika, że co trzecie małżeństwo w Polsce kończy się rozwodem. Nikt jednak do tej pory nie policzył, ilu rozwodzących się małżonków posiada udziały w spółce z o.o. A szkoda, bo udziały w spółce z o.o. znacznie trudniej podzielić niż resztę majątku. Niewiele osób zdaje sobie z tego sprawę, że udziały takie mogą przecież posiadać ogromną wartość. Niekiedy znacznie większą niż dom, samochód, działka letniskowa razem wzięte.
Kto właściwie jest udziałowcem?
Nabywając udziały w sp. z o.o. do majątku wspólnego, małżonkowie często są przekonani, że ich prawa do udziałów są identyczne. Nic bardziej mylnego. Już od ponad 15 lat za sprawą wyroku Sądu Najwyższego ugruntował się pogląd, że w takim przypadku prawo głosu wykonuje małżonek będący stroną czynności prawnej, która doprowadziła do nabycia udziałów. Taką czynnością prawną może być zawarcie umowy spółki czy zawarcie umowy sprzedaży udziałów. Gdy małżonkowie są zgodni co do tego, jak udziałem dysponować i jak ze związanych z nim praw (m.in. prawa głosu) korzystać, kwestia ta nie ma większego praktycznego znaczenia. Problemy pojawiają się wtedy, gdy rozwód staje się faktem. Nagle okazuje się bowiem, że eksmałżonek, któremu przysługuje status udziałowca może teoretycznie z udziałami zrobić dosłownie wszystko: sprzedać je, zastawić, wnieść aportem do innej spółki. Ta sytuacja jest dla drugiego byłego małżonka zwykle tak samo zaskakująca jak niekomfortowa.
Jak „oprotestować” działania eksmałżonka?
W przypadku gdy jeden z byłych współmałżonków nie liczy się ze zdaniem drugiego, możliwości działań prawnych są mocno ograniczone. Zaskarżanie uchwał podjętych z pominięciem byłej „drugiej połówki” zwykle nie odniesie zamierzonego skutku. Sąd opierać się będzie na fikcyjnej konstrukcji, że „nośnikiem woli” obydwu byłych małżonków jest ten wpisany do księgi udziałowców. Zawalczyć w sądzie można jednak, gdy niesubordynowany eksmałżonek samowolnie dokona zbycia udziałów. Z pomocą doświadczonego prawnika można skutecznie zablokować taką transakcję.
O co warto zadbać nawet w dniu ślubu?
Stając przed ołtarzem nikt nie myśli o rozwodzie i my także do tego nie zachęcamy. Warto jednak od samego początku starannie poukładać sprawy majątkowe, tak aby nikt nigdy nie poczuł się wykorzystany i oszukany, a wyrok rozwodowy nie oznaczał początku kolejnej batalii w sądzie, tym razem o udziały.
A jeśli interesuje Cię, jak wygląda sytuacja małżonków w spółkach komandytowych – zajrzyj do naszego artykułu Majątek małżeński a ogół praw i obowiązków w spółce.
